Tandsteen bij katten: wat helpt wel en niet?

Tandsteen is verharde tandplak. Zachte tandplak kun je helpen beperken; harde aanslag vraagt meestal om beoordeling door een dierenarts.

Tandplak is een zacht laagje van bacteriën en voedselresten op het tandoppervlak. Blijft dat liggen, dan kan het verharden tot tandsteen. Die aanslag is vaak geelbruin of bruin en zit geregeld langs de tandvleesrand, vooral op de kiezen.

Wat je aan de buitenkant ziet, vertelt niet altijd het hele verhaal. Ook onder de tandvleesrand kunnen problemen zitten. Even in de bek kijken is daarom geen vervanging voor een gebitscontrole.

Een dierenarts beoordeelt het gebit en kan bestaande harde tandsteen professioneel verwijderen. Daarbij wordt niet alleen naar de zichtbare aanslag gekeken.

Bij zichtbare tandsteen of klachten rond de bek is een gebitscontrole de veilige eerste stap. Een dierenarts kan tanden, tandvlees en plekken onder de tandvleesrand beoordelen. Zo wordt duidelijk of er naast tandsteen nog andere gebitsproblemen spelen.

Een gebitsbehandeling gaat dus verder dan alleen het weghalen van de aanslag die je zelf ziet. Probeer tandsteen daarom niet thuis los te maken met een nagel, metalen instrument of ander hulpmiddel.

Regelmatig poetsen met kattentandpasta is de meest gerichte vorm van preventieve mondverzorging, mits je kat dit rustig accepteert.

Gebruik een katten-tandenborstel of vingertandenborstel met tandpasta die speciaal voor katten is gemaakt. Mensentandpasta is niet geschikt. Begin pas met een poetsroutine als eventuele pijn of gebitsproblemen zijn beoordeeld.

Houd het klein en voorspelbaar. Een korte, rustige oefening werkt beter dan een uitgebreide poetsbeurt waar je kat daarna een levenslange mening over heeft.

Gewone brokken, snacks en huismiddeltjes verwijderen bestaande tandsteen niet. Droogvoer kan kauwen stimuleren, maar vervangt geen gebitsverzorging of dierenartscontrole.

Brokken poetsen de tanden niet automatisch schoon. Droogvoer kan kauwen stimuleren en soms een lichte mechanische reiniging geven, maar veel katten kauwen beperkt en aanslag kan zich juist langs de tandvleesrand ophopen. Gewone brokken voorkomen tandproblemen dus niet automatisch en behandelen geen bestaande tandsteen.

Kauwsnacks, speeltjes en toevoegingen aan drinkwater zijn evenmin een alternatief voor professionele gebitszorg. Een tijdelijk frissere adem betekent niet dat tandsteen of tandvleesproblemen zijn verdwenen. Gebruik ook geen azijn, baking soda, etherische oliën of andere huismiddeltjes in de bek van je kat zonder veterinair advies.

Plan een afspraak bij zichtbare tandsteen, aanhoudende slechte adem of afwijkend tandvlees. Neem dezelfde dag contact op bij niet eten, duidelijke pijn, fors bloeden of een zwelling aan kop of bek.

Maak een afspraak als je zichtbare tandsteen ziet, de adem van je kat langdurig vies ruikt of het tandvlees rood, gezwollen of bloedend is. Let ook op minder of anders eten, brokjes uit de bek laten vallen, kwijlen, met een poot langs de bek wrijven, terugtrekken of pijn bij aanraking van de kop.

Dat je kat nog eet, sluit gebitsproblemen niet uit. Katten verbergen ongemak vaak goed. Neem dezelfde dag contact op met je dierenarts als je kat niet wil eten, duidelijke pijn heeft, fors bloedt of een zwelling aan de kop of bek heeft.

Kijk voorzichtig, noteer wat je opvalt en plan bij zichtbare aanslag of klachten een dierenartscontrole. Start preventieve mondverzorging pas na beoordeling van het gebit.

Gebruik deze stappen als je tandsteen bij je kat vermoedt.

Na beoordeling van het gebit kies je voeding op basis van wat bij je kat past, niet als behandeling voor tandsteen. Reguliere brokken zijn dagelijkse voeding en geen vervanging voor gebitszorg.

• Graanvrije kattenbrokken - Een overzicht van graanvrije kattenbrokken met een hoog vleespercentage voor de dagelijkse voeding.