Kat gaat niet op de kattenbak: mogelijke oorzaken

Kan je kat niet plassen, perst hij zonder urine of lijkt hij pijn te hebben? Neem dan direct contact op met een dierenarts.

Herhaald naar de bak lopen zonder urine, persen, miauwen tijdens het plassen of slechts kleine beetjes urine produceren zijn signalen om niet af te wachten. Dat geldt zeker voor katers, bij wie een mogelijke urinewegblokkade spoed heeft. Bel ook dezelfde dag bij bloed in de urine, sloomheid, braken, niet willen eten of duidelijk ongemak.

Ook plotselinge problemen met poepen verdienen overleg, bijvoorbeeld wanneer je kat niet wil poepen of pijn lijkt te hebben. Een kat kan een pijnlijke ervaring vervolgens met de kattenbak associëren en de bak gaan vermijden.

Kattenbakproblemen hebben vaak een lichamelijke, praktische of sociale oorzaak. Soms spelen meerdere dingen tegelijk.

Lichamelijk ongemak kan maken dat je kat de bak vermijdt. Denk aan pijn bij plassen of poepen, darmklachten of ander ongemak.

De kattenbak zelf kan tegenstaan. Een volle bak, een sterke geur, een andere korrel onder de poten, een te kleine bak of een drukke plek is voor sommige katten al reden genoeg om elders te gaan.

Stress en verandering spelen ook mee. Een verhuizing, verbouwing, bezoek, een baby, een nieuw huisdier of een ander dagritme kan spanning geven.

Andere katten kunnen de toegang tot de bak lastig maken. Soms bewaakt een kat de doorgang of voelt de andere kat zich niet veilig genoeg om de bak te gebruiken. Buiten de bak plassen is geen teken van protest of wraak.

Een rustige, schone en goed bereikbare plek helpt je kat om de kattenbak te blijven gebruiken.

Schep urineklonten en ontlasting dagelijks uit de bak. Maak de bak regelmatig schoon met een mild, ongeparfumeerd middel. Sterk geurende schoonmaakmiddelen kunnen een plek voor sommige katten minder prettig maken.

Houd als praktische vuistregel één kattenbak per kat aan, plus één extra. Bij twee katten zijn dat drie bakken. Verdeel ze over rustige plekken in huis, in plaats van ze naast elkaar te zetten. Plaats de bak niet vlak naast voer en water, bij een lawaaiig apparaat of op een plek waar een andere kat de doorgang kan blokkeren.

Veel katten gebruiken graag een ruime, open bak, maar voorkeuren verschillen. Sommige katten willen juist een kap. Kijk daarom naar het gedrag van jouw kat, niet alleen naar wat de bak mooi maakt in huis.

Blijf rustig, maak de plek goed schoon en kijk naar het patroon. Straffen helpt niet.

1. Let op medische signalen. Bij pijn, persen, bloed, sloomheid, braken, niet eten of plotseling veranderd plas- of poepgedrag neem je contact op met de dierenarts.
2. Maak ongelukjes grondig schoon. Gebruik een enzymatisch reinigingsmiddel volgens de gebruiksaanwijzing. Vermijd sterk ruikende schoonmaakmiddelen.
3. Maak de bak aantrekkelijker. Schep dagelijks, controleer de plek en voeg zo nodig een extra bak toe.
4. Zet tijdelijk een bak bij de gekozen plek. Doe dit alleen als het veilig en praktisch kan. Verplaats de bak later stap voor stap wanneer je kat hem weer gebruikt.
5. Noteer wat je ziet. Schrijf op wanneer het gebeurt, waar je kat plast of poept, of hij perst en welke veranderingen er thuis zijn.

Schreeuw niet en duw de neus van je kat niet bij het ongelukje. Dat maakt de situatie vaak onveiliger, terwijl je juist wilt ontdekken waarom je kat deze plek kiest.

De plek, houding en hoeveelheid urine geven aanwijzingen, maar vormen geen diagnose.

Bij markeren zie je vaak kleine hoeveelheden urine tegen een verticale ondergrond, zoals een deurpost, muur of meubel. Een kat kan daarbij blijven staan met een opgerichte of trillende staart.

Plassen naast de bak gebeurt vaker hurkend op een horizontale ondergrond en kan een grotere plas opleveren. Dat past vaker bij normaal plassen op een ongewenste plek dan bij markeren. Toch kunnen patronen overlappen.

Markeren kan samenhangen met spanning, veranderingen in huis of andere katten in de buurt. Laat lichamelijke klachten altijd eerst beoordelen door een dierenarts. Blijft het gedrag daarna bestaan, dan kan een gekwalificeerde kattengedragstherapeut helpen.

Er is geen vulling die iedere kat prettig vindt. Rustig testen en goed schoonhouden werken beter dan steeds wisselen.

Katten kunnen verschillen in voorkeur voor korrel, geur en stofvorming. Een geurloze variant is vaak een praktische eerste test wanneer je vermoedt dat geur meespeelt. Klontvormende vulling maakt het bovendien makkelijker om urine dagelijks uit te scheppen, zodat de bak schoner blijft.

Wil je rustig vergelijken? Bekijk de kattenbakvulling van Tommie. Je kunt bijvoorbeeld onze klontvormende kattenbakvulling geurloos in een extra bak aanbieden. Deze variant is geurloos, stofvrij, klontvormend en heeft weinig uitloop.

Andere vulling is geen oplossing bij pijn, persen, bloed in de urine of een plotselinge gedragsverandering. Dan blijft dierenartsadvies leidend.

Blijft het probleem terugkomen, dan is het tijd om verder te kijken dan alleen de kattenbak.

Neem opnieuw contact op met de dierenarts wanneer het gedrag aanhoudt, terugkomt of verandert. Zijn lichamelijke oorzaken uitgesloten en blijft je kat de bak vermijden? Dan kan een gekwalificeerde kattengedragstherapeut helpen bij stress, onderlinge spanning of een onhandige inrichting van het huis.

Een eenmalig ongelukje kan gebeuren. Herhaling, een vaste ongelukjesplek of een duidelijke verandering in gedrag vraagt om extra aandacht.

Vermoed je dat geur of een andere korrel meespeelt? Bied nieuwe vulling dan aan in een extra bak, zodat je kat niet ineens zijn vertrouwde toilet kwijt is. Gebruik kattenbakvulling nooit als oplossing voor pijn, persen of andere medische alarmsignalen.

• Klontvormende kattenbakvulling geurloos - Geurloos, stofvrij, klontvormend en met weinig uitloop. Geschikt om rustig in een extra bak te testen.
• Kattenbakvulling van Tommie - Bekijk verschillende klontvormende varianten en test steeds één verandering tegelijk.